Begraafplaats Op de Berg, monumenten

Uit Parwiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Inhoud

1 Monumentale kruisen

De 16de en 17de eeuwse monumentale grafkruisen die tegen de westwand van de St. Augustinuskerk stonden zijn bij gelegenheid van de restauratie van deze kerk in 2010 overgebracht naar het kerkhof zelf. Hier komen zij beter tot hun recht en zijn ze beschermd tegen p(a/i)sserende viervoeters en parkerende fietsen. De kruisen staan nu met de rug tegen de zuidelijke (Schippersbeurs) en de westelijke muur van het kerkhof. Deze vijf kruisen zijn beschermde monumenten. Tegen de westzijde van het kerkhof staan er nog twee gelijksoortige monumentale kruisen. Een ervan is in de grond gezakt en zit verscholen achter een moderne grafsteen. Zodra deze grafsteen in de toekomst toegankelijk wordt, zal hij bij de andere monumentale kruisen geplaatst worden. De graven waar deze kruisen oorspronkelijk bijhoorden bestaan overigens al eeuwen niet meer.
Wij proberen hieronder de teksten op de oude grafkruisen te ontcijferen. Sommige grafmonumenten lijken op het eerste zicht geen opschrift meer te hebben tot je ze nat maakt.

Monumentale 16de en 17de eeuwse grafkruisen

Vijf monumentale kruisen tegen zuid en westwand van het kerkhof

Monumentaal grafkruis 1625
Monumentaal grafkruis 1643
Monumentaal grafkruis 1606

HIER LIGT BEGRAVEN GEICKEN BECKERS STARF Ao 16.. DEN .. EN MEKKEN SMETS SIN HUISVROUWE STARF Ao 1625 DEN 25 DECEMBER BIDT GODT VOOR DE ZIEL

HIER LIGT BEGRAVEN DE HERE ET?CLAEDYGBER VAN GUELLE EM 18 APRIL Ao 1643 ONZE ... SYNE BID GODT VOOR DE ZIEL

LIESKEN AEIEN NAGELATEN HUSVROUWE VAN IAN KONINCK IAER ANNO 1606 (Deze tekst komt uit ons archief en is deels zeer moeilijk te controleren.)

Monumentaal grafkruis 1557
Monumentaal grafkruis 1688
Monumentaal grafkruis 1619

Fractuurschrift nog niet ontcijferd met kruis met corpus, jaartal 1557 onderaan een wapenschild met daarin een anker

IHS HIER LIGT BEGRAVEN DEN EERSAMEN MATTHIS DEVRLIKEN? STARF DEN 10 AUGUSTUS 1688

Chiroteken tussen I L G H HIER LIGT BEGRAVEN MAICKEN FRISSEN SAELIGERS STIERF DEN 3? MAERS E 1619

Monumentaal grafkruis 1660? tegen westwand, weggezakt in de grond
Hetzelfde grafkruis natgemaakt vw. leesbaarheid
Hetzelfde grafkruis natgemaakt vw. leesbaarheid

Dit in de grond gezakte kruis zal zodra het grafmonument dat ervoor staat verdwijnt een andere, betere plaats krijgen. Bovenaan staat een wapenschild met daarin een posthoorn en springend hert. Tekst: HIC QUIESCANT G. HUBERT OBIIT 1617 VIXIT ?? AN UXOR MARI VERBOIS? OBIIT 1660 VIVIT 84 AN ET HUBERT OBIIT 1654 VIXIT 61 AN CONIUNX? AGATA HENDRIX OBIIT 1712 VIVIT 56? AN ET ... OBIIT (rest van de tekst in de grond)
Vrije vertaling: Hier rusten G. Hubert, gestorven in 1617. Hij leefde ?? jaar en zijn vrouw Mari Verbois. Zij stierf in 1660 en leefde 84 jaar en Hubert die stierf in 1654. Hij leefde 61 jaar en echtgenote Agata Hendrix, die stierf in 1712 en 56? jaar leefde, en ... .

2 Grafkapel van fam. de Geloes

De oude grafkapel van de fam. de Geloes werd binnen de fam. de Geloes de "caveau" (kelder) genoemd. Dit weten wij van de dames Paumen, die jarenlang sleutelhouder van de kapel waren. De grafkelder, die zich vroeger onder het priesterkoor bevond, is alles wat overbleef van de vorige kerk (1459-1843). De huidige kapel werd gebouwd op de bestaande grafkelder van de grafelijke familie de Geloes. Deze familie betaalde Fl. 2000.- voor de bouw van de nieuwe kerk (na de brand van 1843) op voorwaarde dat men een eigen begraafplaats zou krijgen. Na nog een tegemoetkoming voor de armen, voor kerkmeubelen en een hoofdaltaar, werd dit verzoek ingewilligd. In de grafkelder liggen vijf familieleden d'Arberg begraven en nog vier andere verwanten. Hier ligt o.a. Mgr. Alexander d'Arberg, wijbisschop van Luik en later bisschop van Ieper (+1809), naar wie een straat in Elsloo vernoemd is.
In de achterkant van de kapel is een grafsteen ingemetseld die voorheen in het koor van de vorige kerk lag (een soortgelijke steen lijkt op de kop in de ingang van de huidige kerk te liggen). Het opschrift luidt:
"Hier ligt begraven edelen ende strengen Heere Heere Conrard van Gavere, ridder, Heer tot Elsloe, vrijheer tot Diepenbecke, Peer, Guell, St. Aechtenroede, Hettene, die starf in t jaer 1570 den 3den dach van May".
De caveau is eigendom van stichting NV Theodora en werd in 1997-1998 geheel gerestaureerd.

Caveau, ingemetselde grafsteen aan achterkant
Caveau
Caveau

3 Opvallende graven

Oorlogsgraf J. van Es. Hij is begraven in Indonesië
Zes graven in en tegen de kerkhofmuur

J. van Es sneuvelde in Indonesië, waar hij ook begraven ligt. Hier is een oorlogsgraf ter herinnering aan hem.

Grafteksten van links naar rechts

1. IN PIAM MEMORIAM REVMI DM MATHIAE SERVATII KERCKHOFFS, DIOC. LEOD. AB ANNO 1833 VICARII GEN. PAROCHIAE MOSACENSIS ANNIS 7. ET PAROCHIAE ELSLOO ANNNIS 26 PASTORIS. 70 AETATIS ANNO 10A JUNII LEODII DEFUNCTI, ET 13A ANNI 1838 HIC SEPULTI. R.I.P.

Vrije vertaling: Ter zaliger gedachtenis van de zeereerwaarde Heer Mathias Servatius Kerckhoffs. Vanaf 1833 was hij vicaris-generaal van het bisdom Luik, daarvoor was hij 7 jaar pastoor van de parochie Maaseik en 26 jaar van de parochie Elsloo. Hij overleed in zijn 70ste levensjaar in Luik op 10 juni en werd op 13 juni 1838 hier begraven.

2. D.O.M. HIER LIGT BEGRAVEN IDE HEER CHRISTIAAN BOVENS ECHTGENOOT IN EERSTE HUWELIJK VAN MEJUFV A.M. CLAESSENS IN TWEEDE VAN MEJUFVR M. MARGARETHA VAN GELEEN OVERLEDEN DEN 24E 8?? 1833 IN ZYN 76E IAAR STICHTENDE VOOR ALTOOS EENE CAPELLANIE VOOR DE PAROCHIE ELSLOO MET LAST VAN 3 WEKELIJKSCHE MISSEN DOOR DEN CAPELLAAN HIER TE LEZEN OP MAAN VRIJ EN ZATERDAG R.I.P.

D.O.M. is een afkorting van "Deo Optimo Maximo": "Aan de beste en grootste God".
R.I.P. staat voor "Requiescat In Pace": hij/zij ruste in vrede.

3. IN MEMORIAM V.O.Z.E. HEER LEONARDUS PIJPERS PASTOOR TE COTHEM EN HEERS B. * 27.1.1859 + 5.1.1902

4. IN VROME GEDACHTENIS VAN DEN WELEDELE HEER PETRUS WILLEMS GEBOREN IN NATTENHOVEN DEN 29. JUNI 1805 KAPELAAN VAN ELSLOO VAN 1859 TOT 1883 EN ALHIER OVERLEDEN DEN 2 DEC. 1884 R.I.P.

5. TER ZALIGER GEDACHTENIS VAN DEN WEL EERWAARDEN HEER HENRICUS HAESEN GEBOREN TE OUD-VROENHOVEN 4 JUNI 1831 ALS PASTOOR TE ELSLOO OVERLEDEN 27 JAN 1905 HIJ RUSTE IN VREDE

6. IN MEMORIAM J.H.E. BIERMANS *1870 +1944 PASTOOR ALHIER 1921 1936

19de eeuwse grafsteen achter caveau
19de eeuwse grafsteen achter caveau
Tekst: TER ZALIGE GEDACHTENIS AAN ANNA MARGATH STARMANS GEB TE ELSLOO DEN 11 AUG 1801 EN ALDAAR GODVRUCHTIG IN DEN HEER ONTSLAPEN DEN 29 SEPT 1888 EN VAN MARIA MARG STARMANS ECHTG VAN JACQ METZ GEB TE ELSLOO DEN 26 JAN 1807

4 Het centrale kruisbeeld

Corpus op kerkhof tot 2005
Torso
Corpus op kerkhof vanaf september 2006

Dit betonnen corpus sierde het kerkhof tot februari 2005. Onder de voet stond: 1931 en opzij van de voet: THK003 Anvers.
Het corpus was zodanig verrot door het roesten van het ijzerwerk dat het verwijderd diende te worden.

Het resultaat: het oude corpus (links) werd gereduceerd tot deze torso en bevindt zich in de pastorie.

Het holle bronzen corpus hangt er vanaf september 2006. Het werd ons geschonken door Dhr. Hoogeboom uit Neerbeek.

Persoonlijke instellingen