Klokken St. Augustinuskerk

Uit Parwiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Inhoud

1 Kerkklokken

Klokken St. Augustinuskerk 2011: van links naar rechts, Catharina, Maria, Jozef.
Zie de oorlogs-"M" op Maria,
Klokken St. Augustinuskerk 2016: na opknappen van toren en klokkenstoel
Klokken St. Augustinuskerk 2016: na opknappen van toren en klokkenstoel

1.1 Kleine klok, Catharina.

De kleinste klok heeft een diameter van 86 cm. Ze draagt de inscriptie: VAN BERGEN HEILIGERLEE JONGERIUS AMERSFOORT 1949 Vocor Catharina Refusa sum Anno 1949.
Vertaling van het Latijnse deel: Ik heet Catharina en ben hergoten in het jaar 1949.[1]
Deze klok zou originele in 1470 gegoten zijn in opdracht van Joïs de Grave en vrouwe Anna. Zij was toegewijd aan de H. Catharina. Zij werd hergoten in 1671 onder auspiciën van de doorluchtige heer Nicolaas graaf d'Arberg en Valengin enz. en van de doorluchtige vrouwe Olympia de Gavre, geboren gravin de Frésin, vrijbaronnesse van Elsloo, echtgenoten. Nogmaals werd zij hergoten in 1888 en kreeg het opschrift: “Ik word de vrolijke Catharina genoemd en ben er door de goede zorgen van Jurgens uit Oss”. Deze klok werd gestolen tijdens de Duitse bezetting in het kader van de klokkenroof. Ze is in december 1945 teruggekeerd, maar werd toen echter niet herkend als de klok van Elsloo en derhalve niet in de toren teruggeplaatst. Men heeft daarop een nieuwe klok gegoten.

1.2 Grote klok, Maria.

Deze klok van ca 800 kg heeft een diameter van 107 cm. Haar opschrift luidt: DYT YS DER GEMEINDE KLOECK VAN ELSLO + ANNO MILLENO QUATER C OCTOGENA IN MENSIS MAII FUERAT : FUSAQ: CAMPANA HOC CUNCTIS GRATA MARIA NOMEN MICHI DATA : DE VENLO FUSIT JOHANNIS ME : BENE FECIT :
'“Dit is de gemeenteklok van Elsloo + in het jaar 1480 in mei is deze klok gegoten en ten genoege van allen is mij de naam Maria gegeven. Jan van Venlo maakte mij en hij maakte me goed.”
Peter Trecpoel zegt over deze klok in zijn Chroniek bij het jaar 1480:
Inden joer van LXXX due waert die groete cloeck te Elsloe opter Maesse by Steyn gegoeten, des mondach noe sacramentsdach.
In modern Nederlands: In het jaar 1480 werd de grote klok van Elsloo aan de Maas bij Stein gegoten op maandag na sacramentsdag.[2]
Deze oude klok werd, als enige in Elsloo, niet door de Duitse bezetter meegenomen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zij is met een nog steeds zichtbare "M" (origineel was deze helemaal wit) als “Monument” gemarkeerd. Alle klokken in Nederland met een kerkhistorische, oudheidkundige of kunstwaarde werden in 1941 voorzien van de letter “M” van monument door de Inspectie Kunstbescherming. Overigens werden deze klokken lang niet altijd met rust gelaten. In Elsloo gelukkig wel.
Het is deze klok waarop op het volle en halve uur door een klokhamer de "tijd wordt geslagen". Gewicht: 730 kg.

1.3 Middenklok, Jozef.

De (doop)-klok heeft een diameter van 93 cm. Haar inscriptie luidt: VAN BERGEN HEILIGERLEE JONGERIUS AMERSFOORT 1949 Vocor Jozef. Fusa sum post bellum sumptibus paroecianis anno 1949. Pulsor ad baptismum omnis novae creaturae
Vertaling van het Latijnse deel: Ik heet Jozef. Ik ben gegoten na de oorlog op kosten van de parochianen in 1949. Ik luid bij het doopsel van ieder nieuw schepsel.
De originele klok werd gestolen tijdens de tweede wereldoorlog.
Deze klok doet tevens dienst als angelusklok.

2 Klokken in de tweede wereldoorlog

Hier de gegevens van de klokken van Elsloo (in 1939 uiteraard) zoals deze te vinden zijn in de inventarisatie van het Rijksbureau voor monumentenzorg in 1939.[3]
I. Gieter J. de Grave, gietjaar 1571, diameter 97 c, gewicht 527 kg.
Oorlogsregistratienummer: 5-A-54.P, uitgenomen: 8-12-1942, bestemming: Spijk

II. Gieter onbekend, gietjaar onbekend, diameter 65 cm, gewicht 207 kg.
Oorlogsregistratienummer: 5-A-55, uitgenomen: 8-12-1942, bestemming: Hamburg

III. Gieter J. van Venlo, gietjaar 1484, diameter 106, gewicht 730 kg.
Oorlogsregistratienummer: 5-M-13 (niet gestolen)
Opschrift: (afwijkend van onze lezing hierboven): DYT YS DER GEMEINDE KLOECK VAN ELSLO ANNO MILLENO QUATER C OCTOGENO: IV MENSIS MAII FUERAT : FUSAQ: CAMPANA: HAC CUNCTIS GRATA MARIA NOMEN MICHI DATA : DE VENLO FUSIT JOHANNIS ME: BENE REFECIT :

3 Bezichtiging

Klokken en toren zijn te bezichtigen tijdens de Open Monumentendag op de zondag van het tweede volle weekend van september.

4 Voetnoten

  1. Vgl. "De oude klokken van Elsloo", in: Gazet van Limburg van 22 september 1949.
  2. J. Habets, "P. Trecpoel, Chronijk der landen van Overmaas en der aangrenzende gewesten door eenen inwoner van Beek bij Maastricht, 1275-1507”, in: Publications de la société historique et archéologique dans le duché de Limbourg, VII, 1870, blz. 63 en id., “Middeleeuwse klokken en klokinschriften in het bisdom Roermond”, in: ibid., V, 1868, blz. 326.
  3. J. H. van Nieuwenhoven, Klokkenvordering 1942-1943, Huizen, 1996, deel II, 605).
    I. J. Lambert-Avis, De klokkenvordering tijdens de Tweede Wereldoorlog, Asten, Nationaal Beiaardmuseum, 1992.
Persoonlijke instellingen