Kerkelijk jaar

1 De betekenis Het kerkelijke of liturgische jaar is een cyclus van feesten, vieringen, perioden enz. waarmee de Kerk het hele jaar wil plaatsen in of omkaderen met het verlossingswerk van de Heer. Beginnend met de advent voert het ons naar Kerstmis, het feest van de geboorte van de Heer. De vastentijd bereidt ons weer voor op het herdenken van het lijden en de dood van de Heer in de Goede Week en op de viering van Zijn verrijzenis met Pasen. De overige periodes noemt men samen de "tijd door het jaar". De viering van een zon- of feestdag begint aan de vooravond. Dus vanaf zaterdagavond (na 16:00 uur) vieren wij de liturgie van de zondag die erop volgt. 2 Driejaarlijkse cyclus In de zondagsliturgie lezen wij om de drie jaar dezelfde lezingen. Men noemt de jaren in deze driejaarlijkse cyclus A - B - C. Vanaf de eerste zondag van de advent tot aan het begin van de volgende advent (dus tot en met de zaterdag na Christus Koning) zijn wij nu (17 maart 2026) in het liturgische jaar A. Deze cycli corresponderen in grote lijnen met de evangelies: in jaar A wordt m.n. uit het evangelie van Matteüs gelezen, in jaar B uit Marcus in jaar C uit Lucas. Het evangelie van Johannes wordt in al deze jaren gelezen m.n. in de zogenaamde sterke tijden, dat zijn advent, kersttijd, vasten en paastijd. Op de weekdagen volgen wij een tweejaarlijkste lezingencyclus (I in oneven jaren; II in even jaren). De onderliggende gedachte is dat er zoveel mogelijk van de hele H. Schrift gelezen wordt. 2.1 Nieuwe lectionaria Vanaf de eerste zondag van de advent mag in onze kerkprovincie (Nederland) de nieuwe liturgische vertaling van de bijbelse lezingen in de liturgie van de zondagen gebruikt worden. Deze wordt verplicht vanaf de vastentijd. De lezingenboeken of lectionaria die wij in de kerk gebruiken bestaan uit 7 delen. Op zon- en feestdagen wordt een driejaarlijkse cyclus gebruikt: A, B en C. (In deze advent begint jaar A). In deze jaren wordt respectievelijk het evangelie van Matteüs, Marcus en Lucas gelezen. Het evangelie van Johannes wordt over deze drie jaren verdeeld. Op de weekdagen van advent, kerst-, vasten- en paastijd worden jaarlijks dezelfde lezingen gebruikt (deel I). Op de weekdagen van de tijd door het jaar (de overige weekdagen) wordt een tweejaarlijkse cyclus gevolgd. (deel II en III). Verder is er nog een deel IV met de lezingen eigen aan Maria-, heiligenfeesten en votiefmissen (= missen voor een bijzondere intentie). Daarnaast zijn er aparte lectionaria voor uitvaart en huwelijk. Dit zijn veel boeken omdat een van de doelstellingen van onze Kerk is dat er zoveel mogelijk uit de H. Schrift gelezen wordt. Vanaf dit jaar wordt geleidelijk een nieuwe vertaling ingevoerd. Deze begint met deel A (= zondagen waarin het Matteüs-evangelie gelezen wordt.). De nieuwe vertaling is niet ingrijpend, een m.n. aanpassing aan het veranderende taalgevoel. Vaste kerkgangers die m.n. een aantal evangelieteksten vrijwel van buiten kennen zullen af een toe kleine veranderingen/verbeteringen merken. 3 De tijden van het kerkelijk jaar Het kerkelijk jaar kent verschillende tijden ofwel periodes waarin een bijzonder deel van het leven van de Heer en onze band ermee wordt belicht. Advent Kersttijd Goede Week Vastentijd Paaswake Paastijd Tijd door het jaar 4 Overige feesten en gedachtenissen 4.1 Hoogfeesten van de Heer In de tijd door het jaar vieren wij een aantal (hoog) feesten van de Heer. De bedoeling hiervan is om ons te verbinden met de belangrijkste momenten van de Heilsgeschiedenis (de menswording en verlossing door Jezus Christus) en/of de belangrijkste onderdelen van de geloofsbelijdenis. Aankondiging van de Heer - Maria Boodschap Allerheiligen en allerzielen Christus Koning H. Drievuldigheid H. Hart van Jezus H. Johannes de Doper H. Jozef Hemelvaart HH. Petrus en Paulus, apostelen Kerkwijding Kerstmis Maria Moeder van God Maria Tenhemelopneming Openbaring van de Heer Pasen Pinksteren Sacramentsdag 4.2 Feesten van de Heer Gedaanteverandering van de Heer (6 augustus) Kruisverheffing (14 september) 4.3 Overige feesten/vieringen Opdracht van de Heer (Maria Lichtmis) (2 februari) Blasiuszegen (3 februari) Maria Boodschap (25 maart) Bezoek van de H. Maagd Maria aan Elisabeth (Maria Visitatie) (31 mei) Maria Tenhemelopneming (15 augustus) Maria Koningin (22 augustus) Maria geboorte (8 september) Maria van de Rozenkrans (7 oktober) Allerheiligen (1 november) Allerzielen (2 november) Maria Onbevlekt Ontvangen (8 december) 4.4 Feesten van heiligen, gelieerd aan onze parochie (alfabetisch) De lijst van heiligen hieronder is beperkt tot diegenen van wie wij in onze parochie een of meer beelden of schilderijen bezitten. Op hun feestdag verschijnen deze afbeeldingen op de hoofdpagina. De meeste van deze feesten zijn feesten van de laagste rang, zogenaamde gedachtenissen. H. Aegidius (Gilles) (1 september) H. Agatha (5 februari) HH. Anna en Joachim (26 juli) H. Antonius van Padua (13 juni) H. Augustinus (28 augustus) H. Barbara (4 december) H. Bernardus van Clairvaux (20 augustus) H. Blasius (3 februari) H. Carolus Borromeüs (4 november) H. Catharina van Alexandrië (25 november) H. Catharina van Siëna (29 april) H. Cecilia (22 november) H. Clara van Assisië (11 augustus) HH. Cosmas en Damianus (26 september) H. Dominicus (8 augustus) H. Eduardus de Belijder (5 januari) H. Elisabeth van Thüringen (17 november) H. Franciscus van Assisië (4 oktober) H. Franciscus van Sales (24 januari) H. Franciscus Xaverius (3 december) H. Gerardus Majella (16 oktober) H. Hubertus (3 november) H. Ignatius van Loyola (31 juli) H. Jacobus de Meerdere, apostel (4 januari) H. Johannes, apostel en evangelist (27 december) H. Johannes de Doper (24 juni en 29 augustus) H. Johannes Nepomucenus (16 mei) H. Joris (23 april) H. Jozef (19 maart) H. Juliana van Cornillon (5 april) H. Lucia (13 december) H. Maria Magdalena (22 juli) H. Martinus van Tours (11 november) H. Nicolaas (6 december) H. Norbertus (6 juni) H. Paschalis Baylón (17 mei) H. Petrus, apostel (29 juni) H. Rita van Cascia (22 mei) H. Rochus (16 augustus) H. Sebastianus (20 januari) H. Theresia van Lisieux (1 oktober) H. Thomas van Aquino (28 januari) Winandus van Elsloo/Meers (buiten categorie) 5 Heiligen, gelieerd aan onze parochie (op feestdag) Dezelfde lijst, nu op feestdag gesorteerd . H. Jacobus de Meerdere, apostel (4 januari) H. Eduardus de Belijder (5 januari) H. Sebastianus (20 januari) H. Franciscus van Sales (24 januari) H. Thomas van Aquino (28 januari) H. Blasius (3 februari) H. Agatha (5 februari) H. Jozef (19 maart) H. Juliana van Cornillon (5 april) H. Joris (23 april) H. Catharina van Siëna (29 april) H. Johannes Nepomucenus (16 mei) H. Paschalis Baylón (17 mei) H. Rita van Cascia (22 mei) H. Norbertus (6 juni) H. Antonius van Padua (13 juni) H. Johannes de Doper (24 juni en 29 augustus) H. Petrus, apostel (29 juni) H. Maria Magdalena (22 juli) HH. Anna en Joachim (26 juli) H. Ignatius van Loyola (31 juli) H. Dominicus (8 augustus) H. Clara van Assisië (11 augustus) H. Rochus (16 augustus) H. Bernardus van Clairvaux (20 augustus) H. Augustinus (28 augustus) H. Johannes de Doper (24 juni en 29 augustus) H. Aegidius (Gilles) (1 september) HH. Cosmas en Damianus (26 september) H. Theresia van Lisieux (1 oktober) H. Franciscus van Assisië (4 oktober) H. Gerardus Majella (16 oktober) H. Hubertus (3 november) H. Carolus Borromeüs (4 november) H. Martinus van Tours (11 november) H. Elisabeth van Thüringen (17 november) H. Cecilia (22 november) H. Catharina van Alexandrië (25 november) H. Franciscus Xaverius (3 december) H. Barbara (4 december) H. Nicolaas (6 december) H. Lucia (13 december) H. Johannes, apostel en evangelist (27 december) 6 Liturgie Liturgische kleuren Liturgie, inleiding Sacramenten en vieringen 7 Processies Sacramentsprocessie 8 Devotiemaanden Mei-Mariamaand Oktober-Rozenkransmaand