Liber Memorialis

Uit Parwiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Inhoud

Pastoorslijst Elsloo
Pastoorslijst Meers

1 Voorwoord

Op deze pagina willen wij het Liber Memorialis of het Registrum Parochiale ab anno 1883 van de parochie Elsloo publiceren.
Tot 1932 omvat de parochie ook Meers.
Na 1932 heeft Meers een eigen "Liber memorialis" dat in tegenstelling tot het algemene gebruik bestaat uit verschillende (school)schriften met een kartonnen kaft.
De teksten van Meers zijn grotendeels uitgegeven door Carrie Zijlstra. /// hier moeten link enz. nog volgen.
Het ontcijferen van het boek uit Elsloo zal een langdurig werk zijn. Het handschrift van diverse pastoors is voorzichtig gezegd: "moeilijk leesbaar".
De volgorde waarin pagina's die hier verschijnen is vrij willekeurig.
Een aantal pagina's zijn indertijd gepubliceerd in "Heemkundesnippers Maasstreek" in de 1980-er en 1990-er jaren, m.n. door P.J. Habets en A.A. Macco.
Zij hebben hun teksten gekozen vanuit hun interesse in de plaatselijke geschiedenis. Vaak hebben zijn een tekst niet helemaal letterlijk of geïnterpoleerd overgenomen. We moeten echter toegeven dat zij een goede neus hadden om de interessantste stukken eruit te halen.
In oktober 2021 is het Elsloose boekwerk van paginanummers voorzien zodat het gemakkelijker toegankelijk wordt en er makkelijker naar te verwijzen valt.

Paginanummers worden hieronden in vet gemarkeerd.
Commentaren of toevoegingen (m.n. van data of de naam van de schrijver) worden schuin gezet.
Onderlijningen zijn zoals ze in de tekst zelf staan.

Deze webpagina is pas in een eerste fase van opbouw.
Nog niet alle pagina's waarnaar verwezen wordt zijn ingebracht.
Pagina's zonder enig belang zoals bv. lijsten van stichtingen worden niet ingebracht. Ook zaken die niet direct met de parochie te maken zoals een aantal officiële teksten over o.a. de benoeming van een nieuwe bisschop worden niet overgenomen.
Een overzicht van de schrijvers zie: Pastoorslijst Elsloo.

2 De tekst

2.1 Pastoor Haesen 1883 - 1905 (Lib. 0-133.135)

blz. 92
Anno 1892.

1892 den 4 october feest van H. Franciscus ontstond 's morgens elf ure in de kerk van den H. Augustinus brand. Het hoogaltaar is totaal vernietigd door het verslindende vuur, de beelden der Heiligen beschadigd, de plafond loofzwart? in een ge????, de gansche Kerk is zwart en heeft veel geleden. Drie dagen na de brand viel nog een stuk Rosau(?) af op de Lustre (= orgelbalustrade?) die daardoor beschadigd is. Ik en de Heer Kapelaaan P. Van Genobeth? waren het tafel bij de Paters van Urmond, nauwelijks gezeten of een der broeders brengt de tijding dat de kerk van Elsloo in lange vlam stond. U mag opmaken welken indruk deze stem op mij deed, ben dadelijk vertrokken en na mijn aankomst te Elsloo ?????? de reis vanaf het Klooster van Urmond, direct naar Romond vertrokken om Z.D.H. Monseigneur T A H Boermans deze ellendige tijding over te brengen. Ik werd ???? (vergezeld?) door de den wel???? Alphons Cremers brouwer(?) alhier. H. Haesen pastoor.

2.2 Pastoor Thissen 1905-1914 (Lib. 134.137-155?)

blz. 134
Notanda. Voor de datering zie noot[1].
1. Bij gelegenheid van het afsterven van de Graaf de Geloes werd door de gravin aan de kerk geschonken het schilderij "Christus in het graf". Deze schilderij werd in de thans bestaande kerk in het voorportaal van de kerk geplaatst en daar heeft daar zij blootgestaan aan weer en wind en zeer veel geleden. Ofschoon volgens het zeggen van deskundigen de schilderij geen bijzondere waarde heeft, heb ik haar door de kunstschilder Albin Windhausen te Roermond laten restaureren voor zover het nog ging in het jaar 1911. Gedeeltelijk is het onderschrift nog te lezen: "Datum in memoriam Comitis de Geloes ab uxore ejus Comitessa De Borchgrave, puerisque ejus 1838. Duchateau fecit". Duchateau was door de graaf op het kasteel ontboden. Hij heeft verschillende jaren aldaar de kinderen leren schilderen. Van hem zijn ook de wapens in de grafkapel en op het kasteel.

2. De beste onzer kelken, in Renaissance stijl, werd geschonken door de familie van M.S. Kerkhoffs, oudpastoor alhier, later vicaris-generaal te Luik en alhier begraven in 1838, op aanvraag van de toenmalige pastoor P. Willems.
Onder den voet kan men nog lezen: M.S.L. - O – S ................LEOD: DEDIT E......AE DE -...OO 38.
Waarschijnlijk: M.S. Kerkhoffs, Vicaris-Generalis Leodii dedit Ecclesiae de Elsloo 1838.
[2]
3. De zilveren kelk werd gegeven na de dood van Mgr. d'Arberg, die ook hier begraven is. Het wapen staat op de voet van de kelk. In 1906 moest de cuppa vervangen worden.
4. De vergulden gothieke kelk schijnt zeer oud: Hij is zeer goed in den stijl gehouden: was oorspronkelijk geheel van koper, zoals nu nog de nodus en voet. Ik heb gevonden in een der beraadslagingen van de kerkeraad, in de jaren zeventig, dat de koperen cuppa werd vervangen helaas! door een zilveren cuppa.

J. Thissen, pr

150 Anno 1910

In dit jaar (1910) werd de nieuwe Kerk te Groote Meers gebouwd: de oude houten kapel was bouwvallig en moest noodzakelijk vernieuwd worden. Eeen paar mannen uit Groot Meers, de Heren M. Vaessen en M? Janssen gingen naar Luik tot de Heer Wouters, eigenaar van het Kasteel te Stein en riepen zijne bijzondere hulp in. Deze beloofde zooveel te geven als de inwonders van Meers te samen.
Daarna heb ik in mijn hoedanigheid als pastoor mij tot de Heer Wouters gewend en hem in verbinding gesteld door zijne zuster Mevrouw Terwague met zijn Hoogw. H.? Bisschop. Na den dood evan Mijnheer Wauters (sic!) beloofde Mevouw Terwaque eene gift van 20.000 francs mits het plan goedgekeurd door haren overleden broeder zou worden uitgevoerd. Door verschillende verwikkelingen en tegenwerking van eenige drijvers uit Grote Meers die den baas wilden spelen werd de bouw enige maanden vertraagd, terwijl Mevrouw als conditie er had bijgevoegd dat nog in hetzelfd jaar de Ker moest gebouwd worden. Het gevolg van dit alles was, dat nadat de moeilijkheden uit den weg waren geruimd onmiddellijk tot de aanbesteding moest worden overgegaan en er geen tijd overbleef om à tête reposée[3] eenige wijzigingen aan te brengen. Alleen werd door Z.D.H. de opmerking
151
gemaakt, dat door de architect de trap was vergeten die naar den toren moest leiden. De aannemer met architect en de commissieleden meenden evenwel dat men deze kosten moest sparen en men gemakkelijk met behulp van een paar ladders in den toren kon klimmen. Ik heb mij hierbij neergelegd en ontving de goedkeuring van Z.D. Hoogwaardigheid.
De aaneming had plaats op 2 mei 1910 door de Heer Turlings te Schilberg (Echt) voor de som van 12.600 fl. De eerste steenlegging volgde op Kermiszondag onder de het octaaf van het H. Sacrament (= 29 mei 1910) door ondergetekende pastoor, daartoe gemachtigd door Z.D. Hoogw., die insgelijks de machtiging had verleen dom de plechtige wijding te doen op Donderdag voor het Kerstfeest (= 22 december 1910) en om de staties op te richten op 4 januari 1911. De Kerk is toegewijd aan den H. Joseph.

Jos Thissen, pas

2.3 Pastoor Wouters 1914-1921 (Lib. 156-171)

2.4 Pastoor Biermans 1921-1936 (Lib. 171-191)

2.5 Pastoor Houben 1936-1941 (Lib. 191-202)

2.6 Pastoor Helgers 1941-1945 (Lib. 202-212)

202 Vanaf 16 februari 1941, Pastoor Helgers
204 Laatste onderdeel van 1941
Pro memorie.
Pro memorie: een zeer oud kruisbeeld, dat in vervallen toestand “op het Eind” tegen ‘t huis van Engelen hing werd in der loop van dit jaar gerestaureerd door het atelier Hack te Maastricht en heeft een plaats gekregen in onze kerk op het O.L. Vrouwe altaar.
205 Anno 1942, Pastoor Helgers

dood burgemeester Franciscus Eussen 3 maart 1942
--
In de nacht van 30 op 31 mei bij een groot bombardement van Keulen werd een engelse bommenwerper bij zijn terugkeer uit Keulen in de buurt van ons dorp neergehaald; de piloten daalden behouden met behulp van hun parachutes, doch het vliegtuig viel brandend neer op het kruispunt Julianastraat - Schoolstraat; het huis van H. Martens brandde totaal uit, terwijl het huis van Chr. Beckers-Reubsaet vrij ernstig beschadigd werd; persoonlijke ongelukken kwamen niet voor behalve dan van lichte aard.
--
Het H. Vormsel werd op 15 juni door Monseigneur Lemmens in onze parochie aan de kinderen van de 2de, 3de en 4de klasse toegediend; als Peter fungeerde de kerkmeester Pie Lenssen en als Meter Madame Marie Paumen-van Mulcken.
--

Op 15 october had het bombardement van Lutterade (Staatsmijn Maurits) plaats; ca 100 doden zijn te betreuren; ook een parochiane, die te Geleen als dienstmeisje in betrekking was n.l. Gerda Alberigs, verloor het leven; in onze parochie, vooral in Catsop vielen zeer veel brand- en fosforbommen, waardoor het spoorwachtershuis, waarin het gezin Thomassen-Hermans woonde, afbrandde en een schuur van de moelen (eigenaar Pijpers) Stationsstraat. In Catsop viel een brisantbom, die heel veel
206
materiële schade veroorzaakte aan huizen gelegen aan den Dries en de Daalstraat; het kapelletje van Catsop (het bluuske, d.c. belhuuske, omdat daar een klok of bel hangt) bleef geheel gespaard; dodelijke ongelukken waren ook thans niet te betreuren in de parochie. Bij gelegenheid van de beide rampen (n.l. 31 mei en 5 october) werden in onze kerk collectes gehouden voor de slachtoffers; in totaal was de opbrengst voor beide gelegenheden samen ca fl. 2400-.

2.7 Pastoor Schoolmeesters 1945-1949 (Lib. 213-235)

214 Op zaterdag 15 dec. 1945 werd de klok, tijdens den oorlog door de Duitsers uit onze kerk weggehaald, weer teruggebracht. De klepel echter, is actergebleven, en voorlopig zal zij dus nog niet kunnen luiden. Intussen zijn wij dankbaar, en binnen afzienbaren tijd zal 't weer zijn "ut per illius tactum et sonitum fideles invitentur ad sanctam ecclesiam". (vert. dat door haar slag en geluid de gelovigen uitgenodigd worden naar de heilige kerk."

2.8 Pastoor Bertin 1949-1966 (Lib. 235-298)

(bouwpastoor Mariakerk)
242
Bertin oppert 1950 optie om de parochie niet te splitsen na bouw Mariakerk, dient uitgewerkt

2.9 Pastoor Alberti 1975-1987 (Lib. 297-320)

1975 pastoor Alberti

299 299-305, zie notitie op 305 is van de hand van kapelaan Piet Delahaye
1977
In aug. is de laatste op ‘t kasteel woonachtige afstammeling van de fam. de Geloes, nl. Marie-Josef de Geloes bijgezet in het familiegraf nabij de oude kerk.

2.10 Pastoor Creemers 1987-1992 (Lib. 321-347)

3 Voetnoten

  1. Door pastoor Thissen ondertekend en ingevoegd tussen 1903 en 1902 (deze aflopende volgorde is erg verwarrend. Verder hoort het onder 1911.)
  2. Onze vertaling: M.S. Kerkhoffs, Vicaris generaal te Luik gaf (mij) aan de kerk van Elsloo in 1838.
  3. Bedoeld is na rustig overleg.
Persoonlijke instellingen